شانس اخلاقی

ديپنا: شانس اخلاقی

دنیل استیتمن¹

^{برگردان: عباس مهدوي}

اصطلاح شانس اخلاقی² در سال 1976 توسط برنارد ویلیامز³ طرح شد تا ناقل این ایده باشد كه حالات اخلاقی⁴، تا حد زیادی، در ظرف شانس محقق می شوند. به عنوان نمونه، این كه باب با رذیلت رشد می كند و تام با فضیلت رشد می كند تا حد زیادی وابسته به شرایط خانوادگی و پس زمینۀ تعلیم و تربیتی متفاوت آن دو است. به دنبال ویلیامز، توماس ناگل⁵، حوزۀ شانس اخلاقی را بسط و گسترش داد. موضعی كه توسط آن دو اتخاذ شد درست در مقابل این دیدگاه پر طرفدارِ⁶ متأثر از كانت است كه ما اخلاقاً‌ تنها برای آنچه كه تحت نظارت و اختيار ما است مسؤولیم، از این رو آن مسؤولیت اخلاقی، موضوع شانس اخلاقی نیست. این ایده چنان در مفهوم مدرن ما از اخلاق، شدیداً مستحكم شده است كه طرد آن مستلزم بازاندیشی و اصلاح اساسی ترین مفاهیم اخلاق است. برخی معتقدند كه پارادوكس شانس اخلاقی، دلیل محكمی برای كنار گذاشتن نظریه های اخلاقی سنتی به دست می دهد، و از اخلاق فضیلت، دفاع می كند.

مواد امتحانی آزمون سراسری دکتری مجموعه فلسفه

مواد امتحانی آزمون سراسری دکتری مجموعه فلسفه

به گزارش خبرگزاري مهر:

سازمان سنجش آموزش کشور مواد امتحانی و شرایط و ضوابط آزمون نیمه متمرکز دکتری تخصصی (Ph.D) سال 90 دانشگاهها و موسسات آموزش عالی کشور را اعلام کرد که در این گزارش مواد امتحانی گروه علوم پایه منتشر می شود.

به گزارش خبرنگار مهر، این دوره اولین دوره آزمون نیمه متمرکز دکتری در سال 90 است که به صورت آزمون کتبی براساس اطلاعات مندرج در جداول مربوطه از طریق سازمان سنجش آموزش کشور برگزار می شود.

زمانبندی آزمون

شروع زمان ثبت نام از 3 تا 10 بهمن ماه سال 89 است و آزمون در روز 25 فروردین ماه سال 90 برگزار می شود. نتایج چند برابر ظرفیت اواخر اردیبهشت ماه سال 90 اعلام می شود.

شرایط و ضوابط کلی

داشتن مدرک کارشناسی ارشد یا دکترای حرفه­ای مورد تایید و یا دانشجوی سال آخر که تا 31 شهریورماه سال 90 فارغ التحصیل شود. متناسب بودن مدرک تحصیلی داوطلبان با رشته مورد تقاضا در آزمون الزامی است.

فارغ التحصیلان رشته­های مختلف با مدرک معادل حق شرکت در آزمون را ندارند مگر اینکه در آزمون جامع ارزیابی دارندگان مدرک معادل کارشناسی ارشد که توسط سازمان سنجش آموزش کشور برگزار شده است ، پذیرفته شده باشند.

داوطلب فقط می­تواند در یک رشته شرکت کند. داوطلبان می­توانند در زمان ثبت نام بر اساس علاقه­مندی و اولویت، حداکثر 10 دانشگاه را انتخاب کنند. اسامی داوطلبانی که حدنصاب لازم را کسب کنند در قالب چند برابر ظرفیت جهت انجام مراحل بعدی در اواخر اردیبهشت ماه به دانشگاه­های مورد نظر اعلام می شود.

معدل کارشناسی و کارشناسی ارشد یا دکتری حرفه­ای داوطلبان 20 درصد نمره آزمون کتبی را به خود اختصاص خواهد داد. این معدل به صورت تراز شده در نمره کل آزمون تأثیر داده خواهد شد.

پس از انجام کلیه مراحل آزمون، نتایج نهایی براساس اولویت انتخاب داوطلب، نمره ارسالی دانشگاه‌ها، ظرفیتهای هر رشته و حد نصاب اعلام شده توسط دانشگاه پذیرنده از طریق سازمان سنجش آموزش کشور اعلام می­شود. پذیرش نهایی بر اساس نمره ارسالی دانشگاه‌ها انجام خواهد گرفت و نمره اولیه داوطلب در پذیرش نهایی تاثیر نخواهد داشت.

آزمون زبان انگلیسی در سطح آزمون تافل، تولیمو، آیلتس و شامل سه بخش دستور زبان، واژگان و درک مطلب است.
آزمون استعداد تحصیلی که برای گروههای آموزشی 9 گانه جداگانه طراحی می‌شودکه شامل بخشهای درک مطلب، کمیتی، تحلیلی و منطقی، تجسمی (برای رشته‌های فنی و مهندسی) است و به زودی نمونه‌ای از سئوالات در سایت سازمان سنجش آموزش کشور قرار خواهد گرفت.

مجموعه فلسفه
(فلسفه و حکمت اسلامی، فلسفه دین، فلسفه هنر، فلسفه غرب، منطق، فلسفه تطبیقی، فلسفه و کلام اسلامی، فلسفه اخلاق، فلسفه علم، حکمت متعالیه، حکمت مشاء)

منابع:

1- زبان انگلیسی     
2- استعداد تحصیلی  
3- فلسفه غرب  
4- فلسفه اسلامی  
5- منطق

نظریه های هنجاری(1)

نظریه های هنجاری ( اعم از ناظر به ارزش ـ خوب و بد ـ، و نظریه های ناظر به تکلیف و وظیفه ـ باید و نباید، درست و نادرست، صواب و خطا ، حسن وقبح...... ـ)

الف ) نظریه های غایت انگارانه(teleological theories)
 نظریه غایت انگارانه می گوید ملاک اساسی یا نهایی درست، نادرست، الزامی و....... به لحاظ اخلاقی، عبارت است آن ارزش غیر اخلاقی که به وجود می آورد. مرجع نهایی مستقیم یا غیر مستقیم، باید میزان خیر نسبی ایجاد شده یا غلبه نسبی خیر بر شر باشد. بنابرین تنها در صورتی عملی صواب است که خودش یا قاعده ای که تحت آن قرار می گیرد، دست کم به اندازه هر بدیل دیگری، غلبه خیر بر شر را ایجاد کند، یا احتمالاً ایجاد کند، یا مقصود این باشد که ایجاد کند؛ و تنها در صورتی خطاست که چنین نکند. عمل تنها در صورتی باید انجام شود که خودش یا قاعده ای که تحت آن قرار می گیرد، بیش از هر بدیل دیگری، غلبه خیر بر شر را ایجاد می کند، یا احتمالاً ایجاد می کند، یا مقصود این باشد که ایجاد کند.

ادامه نوشته

برنارد ويليامز

در  نوشته هاي قبلي خبري مبني بر انتخاب شدن برنارد ويليامز به عنوان "مهمترين فيلسوف اخلاق در قرن بيستم " در نظر سنجي سايت Brian Leiter  منتشر شد. اما آيا كتابي و يا مقاله اي از اين فيلسوف اخلاق به زبان فارسي ترجمه شده يا نه اطلاعي نداشتم تا اينكه در يكي از كتاب فروشي هاي قم با كتاب " فلسفه اخلاق" اثر برنارد ويليامز با ترجمه سركار خانم زهرا جلالي مواجه شدم.  اين كتاب ترجمه يكي از مقالات برنارد ويليامز تحت عنوان "فلسفه اخلاق" است. مترجم كتاب علاوه بر ترجمه آن مقاله، مقدمه  اي درباره فلسفه اخلاق و تعليقات ارزنده اي كه گاه نقدي و گاه توضيحي است بر كتاب افزوده است.

نگارنده در معرفي اين اثر: اخلاق شاخه اي از فلسفه است كه به تفكر فلسفي در باب اخلاق ، مسائل و احكام آن مي پردازد. دو حوزه اصلي فلسفه اخلاق ، اخلاق هنجاري و فرااخلاق است . در قرن بيستم و در ميان فيلسوفان تحليلي ، ميان اين دو حوزه تمايزي مبنايي برقرار شد. فرااخلاق بررسي فلسفي ماهيت ، توجيه ، عقلانيت ، شرايط صدق و شان احكام و اصول اخلاقي است. احكام و اصولي كه بدون مضمون خاصشان در نظر گرفته مي شوند. بنابراين از آنجا كه فرااخلاق ، اخلاق و اصول اخلاقي را موضوع بررسي خود قرار مي دهد ، آن را نوعي مطالعه درجه دوم دانسته اند. در مقابل نظريه هاي اخلاق هنجاري ، خودگزاره هايي اخلاقي هستند و بنابراين اخلاق هنجاري ، مطالعه اي درجه اول است . فلاسفه تحليلي كه مشغله فلسفه اخلاق را منحصر در تحليل زبان اخلاق مي دانستند ، مطالعات هنجاري اخلاق را از حيطه فلسفه اخلاق خارج كردند. چنين تفكري ، چندان به طول نيانجاميد و امروزه اخلاق هنجاري يكي از مهمترين موضوعات مورد بررسي فيلسوفان اخلاق است . فلاسفه معاصر اگر چه به موضوعات فرااخلاقي همچون مباحث روانشناسي ، معرفت شناختي ، وجود شناختي و معناشناختي اخلاق ، اهميت شاياني مي دهند، در آشكار نمودن مواضع هنجاري خود نيز احساس آزادي بيشتري مي كنند. فلسفه اخلاق معاصر را مي توان چالشي ميان دو سنت واقع گرايي و غيرشناخت گرايي دانست. واقع گرايي اخلاقي ، مدعيات اخلاقي را گزاره هايي صدق و كذب پذير و بيانگر باورهايي نسبت به واقعيت مي داند. در مقابل غيرشناخت گرايي ، معتقد است كه مدعيات اخلاقي بيانگر هيچگونه باوري نيستند و بنابراين نمي توانند واقعا صادق و يا كاذب باشند. برطبق ديدگاه غيرشناخت گرايي، مدعيات اخلاقي صرفا بيان احساسات ، نگرشها يا توصه هايي عملي هستند و بنابراين محتواي گزاره اي ندارند. برنارد ويليامز كه اين نوشته به ترجمه و بررسي يكي از مقالات او در زمينه فلسفه اخغلاق اختصاص يافته است ، يكي از مدافعان سنت غيرشناخت گرايي است.

فهرست تفصيلي كتاب:

مقدمه مترجم 26 تا 13

1. آشنايي با فلسفه اخلاق

2. بخش هاي فلسفه اخلاق

2- 1. اخلاق كاربردي

2- 2. اخلاق هنجاري

2- 2- 1. نتيجه گرايي

2- 2- 2. وظيفه گرايي

2- 2- 3. فضيلت گرايي

2- 3. فرااخلاق

3. معرفي كتاب

فلسفه اخلاق نوشته برنارد ويليامز 99 تا 27

1.    1. فلسفه اخلاق و فرا اخلاق؛ 35 تا 32

2.   2. نظريه هاي اخلاقي؛51 تا 36

2- 1.روش شناسي

2- 2. نتيجه گرايي

2- 3. حقوق و قراردادگرايي

3.     3. فرا اخلاق؛ 76 تا 52

3- 1. صدق و عينيت

3- 2. واقع گرايي و شناخت گرايي

3- 3. نسبي گرايي

4. 4.روان شناسي اخلاق؛ 99 تا 76

4- 1. دلايل دروني و بيروني

4- 2. فضيلت ها

4- 3. اراده آزادي

يادداشت هاي مترجم. 178 تا 103

1.اصطلاح فلسفه اخلاق/ 2. سير تاريخي فلسفه اخلاق/ 3. حكمت عملي، دانش نظري/ 4. نظريه اخلاقي/ 5. تعادل انديشه ئرزانه/ 6. مسايل معناشناختي/ 7. هيوم: عينيت گرا يا ذهنيت گرا/ 8. حقيقت اخلاقي/ 9. نظريه هاي صدق/ 10 واقع گرايي/ 11. عينيت گرايي/ 12. چالش واقع گرايي و غير واقع گرايي/ 13. برهان هارمن/ 14. شبه واقع گرايي/ 15. شك گرايي اخلااقي/ 16. نقد غير شناخت گرايي/ 17. تخصص اخلاقي/ 18. نسبي گرايي اخلاقي/ 19. درون گرايي ويليامز/ 20 نظريه فضيلت/ 21. اراده آزاد.

فهرست اصطلاحات 186 تا 181

نمايه موضوعات 189 تا 187

واژه نامه فارسي و انگليسي 202 تا 195

كتابنامه 208 تا 203

چنانچه مايليد كه از آراء و نظريات او بيشتر آشنا شويد مي توانيد به اين مقاله از دايرة المعارف استنفورد مراجعه نماييد.

 ------------------------------

  مطالب مرتبط:

مهمترين فيلسوف اخلاق در قرن بيستم